Cách khắc phục điện trở cách điện giữa pha và vỏ máy phát điện thấp

17:16 - 04/07/2026 0

Điện trở cách điện thấp giữa cuộn dây pha và vỏ máy phát điện là dấu hiệu cho thấy lớp cách điện đã bị suy giảm hoặc xuất hiện đường rò điện xuống mass. Nếu tiếp tục vận hành, máy phát có nguy cơ chạm đất, nhảy aptomat bảo vệ, hỏng cuộn dây hoặc gây mất an toàn cho người vận hành.

Việc khắc phục cần được thực hiện theo đúng quy trình để tránh xử lý sai nguyên nhân.

Ngừng vận hành và cô lập máy phát

Khi phát hiện điện trở cách điện thấp:

Dừng máy phát điện.
Ngắt toàn bộ tải.
Ngắt kết nối với hệ thống điện.
Treo biển cảnh báo và thực hiện quy trình khóa – gắn thẻ (Lockout/Tagout).

Không nên tiếp tục vận hành khi điện trở cách điện dưới giới hạn cho phép theo khuyến nghị của nhà sản xuất hoặc tiêu chuẩn áp dụng.

Đo lại điện trở cách điện bằng Megger

Trước khi tháo máy, cần xác nhận kết quả đo:

Làm sạch đầu cực.
Ngắt hoàn toàn AVR, bộ kích từ, thiết bị điện tử (nếu nhà sản xuất yêu cầu).
Đo từng pha với vỏ máy.
Đo giữa các pha.

Nếu tất cả các pha đều có giá trị thấp, nguyên nhân thường liên quan đến độ ẩm hoặc lão hóa toàn bộ cuộn dây.

Nếu chỉ một pha bị thấp, khả năng cao có điểm hỏng cục bộ.

Làm khô cuộn dây nếu bị ẩm

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất.

Có thể áp dụng:

Sấy bằng điện trở gia nhiệt của máy phát (nếu được trang bị).
Sấy bằng máy thổi khí nóng chuyên dụng.
Đặt máy phát trong phòng khô, thông gió tốt.
Gia nhiệt theo đúng nhiệt độ khuyến nghị của nhà sản xuất.

Sau khi sấy xong:

Để cuộn dây nguội.
Đo lại điện trở cách điện.

Trong nhiều trường hợp, giá trị điện trở sẽ tăng đáng kể sau khi độ ẩm được loại bỏ.

Vệ sinh bụi bẩn và dầu mỡ

Bụi than, dầu nhớt, hơi muối hoặc hóa chất bám trên cuộn dây có thể tạo đường dẫn điện xuống vỏ máy.

Thực hiện:

Thổi sạch bụi bằng khí nén khô.
Lau sạch dầu mỡ bằng dung môi phù hợp với vật liệu cách điện.
Không sử dụng nước để vệ sinh cuộn dây.

Sau khi vệ sinh, cần sấy khô hoàn toàn trước khi đo lại.

Kiểm tra hư hỏng cơ học của lớp cách điện

Quan sát:

Vết cháy.
Trầy xước lớp sơn cách điện.
Dây cọ sát vào lõi thép.
Nứt hoặc bong lớp vecni.

Nếu phát hiện điểm hư hỏng:

Bọc lại vật liệu cách điện.
Sơn phủ vecni cách điện chuyên dụng nếu hư hỏng nhẹ.
Thay thế đoạn dây bị hỏng nếu cần.

Kiểm tra hiện tượng chạm vỏ

Nếu điện trở vẫn thấp sau khi sấy:

Cần kiểm tra:

Cuộn dây stator chạm lõi thép.
Đầu dây chạm khung máy.
Đầu nối bị lỏng.
Cáp đầu ra bị cọ sát vào vỏ.

Có thể sử dụng Megger kết hợp kiểm tra từng đoạn để xác định chính xác vị trí rò điện.

Quấn lại cuộn dây khi cách điện đã lão hóa

Nếu:

Cuộn dây bị cháy.
Vecni cách điện bong tróc nghiêm trọng.
Điện trở cách điện vẫn thấp sau khi vệ sinh và sấy.

Giải pháp triệt để là:

Tháo stator.
Quấn lại toàn bộ cuộn dây.
Tẩm sơn cách điện chân không (VPI) hoặc theo quy trình của nhà sản xuất.
Kiểm tra điện trở cách điện và thử điện áp chịu đựng trước khi đưa vào vận hành.

Kiểm tra sau khi khắc phục

Sau khi xử lý, cần thực hiện:

Đo điện trở cách điện giữa các pha và vỏ.
Kiểm tra chỉ số phân cực (PI) nếu có điều kiện.
Kiểm tra chỉ số hấp thụ điện môi (DAR) khi cần đánh giá sâu hơn.
Chạy thử không tải.
Chạy thử có tải từng bước.
Theo dõi nhiệt độ và điện áp đầu ra.

Biện pháp phòng ngừa lâu dài

Để hạn chế tình trạng điện trở cách điện suy giảm:

Bảo dưỡng định kỳ và đo điện trở cách điện theo kế hoạch.
Giữ máy phát điện luôn khô ráo, sạch sẽ.
Khắc phục kịp thời các hiện tượng rò rỉ dầu hoặc nước làm mát.
Sử dụng điện trở sấy chống ẩm (Space Heater) khi máy phát ngừng hoạt động trong thời gian dài.
Không vận hành máy trong môi trường có độ ẩm hoặc bụi vượt quá giới hạn cho phép.
Theo dõi xu hướng suy giảm điện trở cách điện để phát hiện sớm nguy cơ hỏng cuộn dây.

Lưu ý kỹ thuật

Trong thực tế, không có một giá trị điện trở cách điện tối thiểu áp dụng cho mọi máy phát điện. Giới hạn chấp nhận phụ thuộc vào điện áp định mức, thiết kế cuộn dây, tiêu chuẩn áp dụng và khuyến cáo của nhà sản xuất. Khi đánh giá tình trạng cách điện, ngoài giá trị điện trở tức thời, kỹ sư bảo trì thường kết hợp theo dõi xu hướng thay đổi theo thời gian cùng các phép thử như PI (Polarization Index) và DAR (Dielectric Absorption Ratio) để đưa ra kết luận chính xác hơn.

CÔNG TY TNHH MAI BẢO AN cung cấp dịch vụ buôn bán, cho thuê, bảo trì, bảo dưỡng và sửa chữa, trùng tu chuyên sâu các loại MÁY PHÁT ĐIỆN CÔNG NGHIỆP với đội ngũ kỹ thuật dày dạn kinh nghiệm và chế độ bảo hành, hậu mãi tốt nhất với chi phí hợp lý nhất cho quý khách.

THAM KHẢO THÊM CÁC DỊCH VỤ KHÁC CỦA CHÚNG TÔI

− Dịch vụ bảo trì, bảo dưỡng máy phát điện công nghiệp

− Dịch vụ cho thuê máy phát điện

− Dịch vụ sửa chữa máy phát điện công nghiệp

Hãy liên lạc với công ty chúng tôi để được tư vấn, cung cấp các giải pháp chuyên nghiệp và toàn diện. Chúng tôi rất vui lòng giải đáp mọi thắc mắc của quý khách!