WI-14 | HƯỚNG DẪN KIỂM TRA TỦ ĐIỀU KHIỂN MÁY PHÁT ĐIỆN

Tủ điều khiển là trung tâm giám sát, điều khiển và bảo vệ máy phát điện. Tùy cấu hình, bên trong tủ có thể bao gồm bộ điều khiển (Controller), relay, cầu chì/MCB, bộ sạc ắc quy, terminal và các mạch tín hiệu liên quan.

Bụi bẩn, độ ẩm, nguồn điều khiển không ổn định hoặc các kết nối điện bị lỏng có thể gây cảnh báo, sai lệch tín hiệu hoặc khiến máy không thực hiện đúng lệnh vận hành.

Vì vậy, kiểm tra tủ điều khiển định kỳ giúp phát hiện sớm bất thường trước khi chúng ảnh hưởng đến khả năng khởi động, giám sát và bảo vệ máy phát điện.

🔐🔗Điểm kiểm soát quan trọng:
SẠCH – NGUỒN ỔN ĐỊNH – KẾT NỐI CHẮC – ĐIỀU KHIỂN CHÍNH XÁC

1. Khi nào cần kiểm tra tủ điều khiển?

Nên kiểm tra trong các trường hợp:

• Theo lịch bảo trì định kỳ.
• Sau thời gian dài máy không hoạt động.
• Sau khi sửa chữa hoặc thay thế thiết bị trong tủ.
• Khi Controller xuất hiện Alarm/Fault.
• Khi thông số hiển thị có dấu hiệu bất thường.
• Khi máy không nhận lệnh khởi động hoặc dừng.
• Khi chế độ Manual/Auto hoạt động không đúng.

Tần suất kiểm tra cần căn cứ vào điều kiện vận hành, môi trường và hướng dẫn của nhà sản xuất.

Xem thêm: MT-01 – Lịch bảo trì máy phát điện Diesel theo giờ vận hành.

2. Lưu ý an toàn trước khi kiểm tra

Máy phát điện đã dừng không đồng nghĩa tủ điều khiển đã mất điện. Tủ vẫn có thể nhận nguồn từ ắc quy, bộ sạc hoặc nguồn phụ trợ.

Trước khi kiểm tra bên trong tủ:

• Dừng máy và ngăn máy khởi động ngoài ý muốn.
• Xác định các nguồn AC và DC cấp vào tủ.
• Cô lập nguồn phù hợp trước khi tiếp xúc với terminal hoặc thiết bị điện.
• Xác nhận trạng thái mất điện tại khu vực cần thao tác.
• Không tự ý tháo dây, jumper hoặc thay đổi cài đặt Controller.
• Chỉ đo kiểm khi có điện nếu thực sự cần thiết và do người có chuyên môn thực hiện.

3. Quy trình kiểm tra tủ điều khiển máy phát điện

Bước 1 – Kiểm tra tổng thể tủ

Quan sát bên ngoài và bên trong tủ tại các khu vực có thể tiếp cận an toàn:

• Vỏ và cửa tủ.
• Khóa, bản lề và gioăng.
• Cửa thông gió hoặc quạt làm mát nếu có.
• Bụi bẩn và độ ẩm.
• Dấu nước xâm nhập.
• Dấu cháy, đổi màu hoặc mùi bất thường.

Tủ cần duy trì trạng thái sạch, khô và không có dấu hiệu quá nhiệt.

Nếu phát hiện nước hoặc độ ẩm bên trong, cần xác định và xử lý nguyên nhân trước khi tiếp tục vận hành.

Bước 2 – Kiểm tra nguồn điều khiển

Kiểm tra các nguồn cấp liên quan:

• Nguồn DC từ ắc quy.
• Bộ sạc ắc quy.
• Cầu chì hoặc MCB.
• Nguồn AC phụ trợ nếu có.
• Trạng thái nguồn trên Controller.

Nguồn điều khiển cần ổn định và phù hợp với yêu cầu của hệ thống.

Nếu nguồn DC bất thường, cần kiểm tra ắc quy, bộ sạc, cầu chì và kết nối nguồn trước khi kết luận Controller bị lỗi.

Bước 3 – Kiểm tra dây dẫn và đầu nối

Sau khi đã cô lập nguồn và xác nhận an toàn, kiểm tra:

• Terminal.
• Dây điều khiển.
• Giắc cắm.
• Relay.
• Cầu chì/MCB.
• Dây tiếp địa.

Chú ý các dấu hiệu:

Lỏng – Oxy hóa – Cháy xém – Đổi màu – Hư hỏng dây dẫn

Các đầu nối có dấu hiệu phát nhiệt hoặc đổi màu cần được kiểm tra nguyên nhân trước khi đưa hệ thống trở lại vận hành.

Không siết terminal tùy ý. Nếu cần kiểm tra lực siết, thực hiện theo thông số của thiết bị hoặc hướng dẫn của nhà sản xuất.

Bước 4 – Kiểm tra bộ điều khiển (Controller)

Cấp nguồn theo điều kiện kiểm tra phù hợp và quan sát trạng thái của Controller.

Kiểm tra:

• Màn hình hiển thị.
• Trạng thái hoạt động.
• Điện áp ắc quy.
• Điện áp máy phát.
• Tần số.
• Tốc độ động cơ.
• Áp suất dầu.
• Nhiệt độ nước làm mát.
• Giờ vận hành.

Các thông số hiển thị cần được đánh giá cùng với tình trạng thực tế của máy.

Nếu nghi ngờ giá trị hiển thị không chính xác, nên đo xác nhận bằng thiết bị độc lập trước khi kết luận Controller hoặc cảm biến bị lỗi.

Bước 5 – Kiểm tra cảnh báo và chức năng bảo vệ

Kiểm tra:

• Alarm/Fault hiện tại.
• Lịch sử sự kiện nếu Controller hỗ trợ.
• Đèn cảnh báo.
• Còi báo.
• Nút Alarm Mute/Reset.
• Emergency Stop.
• Trạng thái các chức năng bảo vệ liên quan.

Khi xuất hiện Alarm/Fault, cần đọc mã lỗi và xác định nguyên nhân trước khi Reset.

Không nên chỉ Reset cảnh báo rồi tiếp tục vận hành khi nguyên nhân chưa được xác định.

Việc thử các chức năng Trip/Shutdown bằng cách mô phỏng lỗi chỉ nên thực hiện theo quy trình thử bảo vệ riêng và hướng dẫn của nhà sản xuất.

Bước 6 – Kiểm tra chức năng điều khiển

Kiểm tra các chế độ phù hợp với cấu hình máy:

OFF/STOP → MANUAL → AUTO

Quan sát:

• Khả năng chuyển đổi chế độ.
• Khả năng nhận lệnh Start.
• Quá trình khởi động.
• Khả năng nhận lệnh Stop.
• Trạng thái hiển thị.
• Alarm/Fault phát sinh trong quá trình thử.

Nếu máy kết nối với ATS hoặc hệ thống điều khiển bên ngoài, cần kiểm tra thêm khả năng nhận tín hiệu Remote Start/Stop theo cấu hình thực tế.

Xem thêm: PR-04 – Quy trình chuyển nguồn tự động bằng ATS.

4. Checklist kiểm tra nhanh

5. Khi phát hiện tủ điều khiển có dấu hiệu bất thường

Không nên thay Controller hoặc can thiệp vào cài đặt ngay khi xuất hiện lỗi. Trước tiên cần xác định bất thường thuộc nguồn cấp, tín hiệu đầu vào, dây dẫn, thiết bị ngoại vi hay chính bộ điều khiển.

5.1. Controller không lên nguồn

Kiểm tra theo trình tự:

Ắc quy → Cầu chì/MCB → Dây nguồn → Terminal → Nguồn vào Controller → Controller

Nếu điện áp ắc quy thấp hoặc không ổn định, cần kiểm tra hệ thống ắc quy trước.

→ WI-08 – Hướng dẫn kiểm tra bình ắc quy máy phát điện

Chỉ xem xét lỗi Controller sau khi đã xác nhận nguồn cấp và các kết nối bình thường.

5.2. Thông số hiển thị bất thường

Nếu Controller hiển thị điện áp, tần số, nhiệt độ, áp suất hoặc các thông số khác bất thường:

Thông số thực tế → Cảm biến → Dây tín hiệu → Kết nối → Cài đặt → Controller

Với các thông số điện, cần đo độc lập để xác nhận:

→ IN-11 – Hướng dẫn đo điện áp, dòng điện và tần số máy phát điện

Nếu kết quả đo thực tế bình thường nhưng Controller hiển thị sai, tiếp tục kiểm tra mạch đo, dây tín hiệu, cài đặt và Controller.

5.3. Xuất hiện Alarm/Fault

Thực hiện theo trình tự:

Đọc mã lỗi → Xác định thông số liên quan → Kiểm tra thiết bị/cảm biến → Đo xác nhận → Xử lý nguyên nhân → Reset

Ví dụ, Controller báo Low Oil Pressure không đồng nghĩa Controller bị lỗi. Cần kiểm tra mức dầu, hệ thống bôi trơn và xác nhận áp suất dầu thực tế.

→ WI-11 – Hướng dẫn kiểm tra hệ thống bôi trơn máy phát điện

Tương tự, với cảnh báo nhiệt độ nước làm mát cao:

→ WI-09 – Hướng dẫn kiểm tra hệ thống làm mát máy phát điện

5.4. Máy không nhận lệnh Start/Stop

Kiểm tra:

Chế độ vận hành → Emergency Stop → Alarm/Shutdown → Nguồn DC → Tín hiệu Start/Stop → Relay → Mạch điều khiển

Nếu máy ở chế độ AUTO, cần kiểm tra thêm tín hiệu Remote Start từ ATS hoặc hệ thống điều khiển bên ngoài.

Không đấu tắt các mạch bảo vệ chỉ để thử khởi động máy.

5.5. Auto Mode không hoạt động

Kiểm tra theo trình tự:

AUTO Mode → Alarm/Shutdown → Remote Start → ATS → Dây tín hiệu → Controller

Cần xác định máy phát không nhận được lệnh hay đã nhận lệnh nhưng không thực hiện được lệnh khởi động. Hai trường hợp này có hướng kiểm tra khác nhau.

Nếu bất thường liên quan đến quá trình chuyển nguồn:

→ PR-04 – Quy trình chuyển nguồn tự động bằng ATS

Nguyên tắc chung khi phát hiện bất thường

PHÁT HIỆN → XÁC NHẬN → XÁC ĐỊNH NGUYÊN NHÂN → XỬ LÝ → KIỂM TRA LẠI

Không thay đổi thông số bảo vệ, đấu tắt tín hiệu hoặc Reset lỗi nhiều lần chỉ để duy trì hoạt động khi nguyên nhân chưa được xác định.

6. Ghi nhận sau kiểm tra

Sau khi hoàn thành, nên ghi nhận:

• Giờ vận hành.
• Tình trạng vệ sinh của tủ.
• Điện áp nguồn điều khiển.
• Tình trạng terminal và dây dẫn.
• Alarm/Fault hoặc lịch sử sự kiện đáng chú ý.
• Trạng thái Manual/Auto.
• Các bất thường phát hiện được.
• Công việc đã thực hiện.
• Hạng mục cần tiếp tục theo dõi hoặc xử lý.

Việc lưu lại kết quả giúp theo dõi sự thay đổi của hệ thống qua các kỳ bảo trì và hỗ trợ chẩn đoán khi sự cố lặp lại.

CÔNG TY TNHH MAI BẢO AN cung cấp dịch vụ buôn bán, cho thuê, bảo trì, bảo dưỡng và sửa chữa, trùng tu chuyên sâu các loại MÁY PHÁT ĐIỆN CÔNG NGHIỆP với đội ngũ kỹ thuật dày dạn kinh nghiệm và chế độ bảo hành, hậu mãi tốt nhất với chi phí hợp lý nhất cho quý khách.

THAM KHẢO THÊM CÁC DỊCH VỤ KHÁC CỦA CHÚNG TÔI

• − Dịch vụ bảo trì, bảo dưỡng máy phát điện công nghiệp
• − Dịch vụ cho thuê máy phát điện
• − Dịch vụ sửa chữa máy phát điện công nghiệp

Hãy liên lạc với công ty chúng tôi để được tư vấn, cung cấp các giải pháp chuyên nghiệp và toàn diện. Chúng tôi rất vui lòng giải đáp mọi thắc mắc của quý khách!

THÔNG TIN LIÊN HỆ

CTY TNHH MAI BẢO AN

Địa chỉ: 188/42 Tam Bình, Phường Tam Bình, TP. HCM, Việt Nam

Điện thoại: 0903.164.099

Email: Mayphatdienmba@gmail.com

Website: https://mayphatdienmba.vn