PR-07 | QUY TRÌNH CHẠY THỬ MÁY PHÁT ĐIỆN CÓ TẢI

1. Chạy thử máy phát điện có tải là gì?

Chạy thử máy phát điện có tải là quá trình đưa tổ máy vào trạng thái mang tải trong một khoảng thời gian phù hợp để kiểm tra khả năng làm việc thực tế của động cơ Diesel, đầu phát và các hệ thống điều khiển, bảo vệ, làm mát.

Mục đích của chạy thử không chỉ là xác nhận máy có phát điện, mà còn đánh giá khả năng:

• Nhận tải và đáp ứng khi tải thay đổi.
• Duy trì điện áp và tần số ổn định.
• Làm việc liên tục dưới tải.
• Duy trì các thông số động cơ trong giới hạn cho phép.
• Phát hiện những dấu hiệu bất thường không xuất hiện khi máy chạy không tải.

Lưu ý: Mức tải, thời gian chạy thử và phương pháp thực hiện cần căn cứ vào công suất tổ máy, đặc tính tải, mục đích kiểm tra và khuyến cáo của nhà sản xuất.

2. Khi nào cần chạy thử máy phát điện có tải?

✅ Chạy thử định kỳ

Chạy thử định kỳ giúp xác nhận máy phát điện vẫn ở trạng thái sẵn sàng và có khả năng đáp ứng khi cần cấp điện dự phòng.

Đây cũng là cơ hội để phát hiện sớm những vấn đề có thể không biểu hiện khi máy chỉ chạy không tải.

✅ Sau bảo trì hoặc sửa chữa

Nên xem xét chạy thử có tải sau khi can thiệp vào các hệ thống quan trọng như:

• Động cơ.
• Hệ thống nhiên liệu.
• Hệ thống làm mát.
• AVR.
• Governor.
• Đầu phát.
• Hệ thống điều khiển và bảo vệ.

✅ Sau thời gian dài không vận hành

Việc chạy thử giúp kiểm tra khả năng hoạt động thực tế của tổ máy trước khi đưa vào tình huống cần vận hành.

✅ Sau lắp đặt hoặc nghiệm thu

Trong các dự án mới, chạy thử có tải hoặc Load Test có thể được thực hiện để đánh giá khả năng đáp ứng của tổ máy theo yêu cầu kỹ thuật.

3. Chuẩn bị trước khi chạy thử có tải

Trước khi đưa tải vào máy phát điện, cần kiểm tra thiết bị, hệ thống điện và điều kiện an toàn.

✅ Kiểm tra máy phát điện

• Kiểm tra mức dầu bôi trơn.
• Kiểm tra nước làm mát.
• Kiểm tra nhiên liệu.
• Kiểm tra ắc quy và hệ thống sạc.
• Kiểm tra rò rỉ dầu, nhiên liệu và nước làm mát.
• Kiểm tra dây dẫn, đầu nối và các bộ phận có dấu hiệu bất thường.
• Kiểm tra hệ thống thông gió và thoát khí xả.

✅ Kiểm tra hệ thống điện

• Kiểm tra điện áp máy phát.
• Kiểm tra tần số.
• Kiểm tra trạng thái CB máy phát.
• Kiểm tra ATS hoặc tủ điện liên quan nếu có.
• Xác nhận tải thử đã được chuẩn bị phù hợp.

Nếu sử dụng Load Bank, cần kiểm tra thiết bị tải giả và các kết nối trước khi bắt đầu thử.

✅ Kiểm tra an toàn

• Không có người đang thao tác trên hệ thống điện.
• Không có cảnh báo hoặc lỗi nghiêm trọng.
• Khu vực phòng máy thông thoáng.
• Hệ thống thông gió hoạt động bình thường.
• Người vận hành biết vị trí nút dừng khẩn cấp.
• Có phương án xử lý nếu xảy ra sự cố.

4. Quy trình chạy thử máy phát điện có tải

Bước 1 – Khởi động và chạy ổn định

Khởi động máy theo PR-02 – Quy trình khởi động máy phát điện an toàn.

Sau khi động cơ khởi động, để máy chạy không tải trong khoảng thời gian phù hợp và kiểm tra:

• Áp suất dầu.
• Nhiệt độ động cơ.
• Điện áp.
• Tần số.
• Âm thanh và độ rung.
• Khói xả.
• Các cảnh báo trên bộ điều khiển.

Chỉ bắt đầu đưa tải vào khi máy đã đạt trạng thái ổn định.

❌ Không nên đưa tải vào ngay khi động cơ vừa khởi động nếu các thông số chưa ổn định.

Bước 2 – Đưa tải vào ở mức thấp

Bắt đầu đưa tải vào theo phương án thử đã được xác định.

Việc đưa tải ở mức thấp trước giúp người vận hành quan sát phản ứng của tổ máy khi bắt đầu mang tải.

Cần theo dõi:

• Điện áp.
• Tần số.
• Dòng điện.
• Vòng tua nếu có hiển thị.
• Nhiệt độ động cơ.
• Áp suất dầu.
• Khói xả.
• Âm thanh và độ rung.

Điểm quan trọng là quan sát cả phản ứng của máy tại thời điểm nhận tải, không chỉ kiểm tra các thông số sau khi máy đã ổn định.

Bước 3 – Tăng tải từng bước

Sau khi máy ổn định ở mức tải hiện tại, tiếp tục tăng tải theo từng bước phù hợp.

Một phương án thử có thể sử dụng:

25% → 50% → 75% → 100%

Tuy nhiên, đây không phải trình tự bắt buộc cho mọi máy phát điện.

Mức tải và bước tăng tải cần căn cứ vào:

• Công suất tổ máy.
• Đặc tính tải.
• Khả năng nhận tải của động cơ.
• Mục đích chạy thử.
• Khuyến cáo của nhà sản xuất.

Sau mỗi lần tăng tải, cần để máy ổn định trước khi chuyển sang mức tiếp theo.

📖 📌 Nếu máy có biểu hiện bất thường

Khi tăng tải mà xuất hiện:

• Tần số giảm mạnh.
• Điện áp sụt bất thường.
• Dòng điện tăng quá mức.
• Động cơ rung hoặc phát tiếng động bất thường.
• Khói xả thay đổi rõ rệt.
• Nhiệt độ tăng nhanh.
• Cảnh báo từ bộ điều khiển.

👉 ❌ Không tiếp tục tăng tải.

Cần giảm tải hoặc dừng quá trình thử để xác định nguyên nhân.

Bước 4 – Theo dõi các thông số trong quá trình mang tải

Ở mỗi mức tải, người vận hành nên ghi nhận các thông số chính để đánh giá tình trạng của tổ máy.

Lưu ý: Không nên sử dụng một giá trị “chuẩn” cố định cho tất cả máy phát điện. Khi đánh giá cần ưu tiên thông số định mức và giới hạn do nhà sản xuất cung cấp cho từng model.

Bước 5 – Duy trì tải và đánh giá

Sau khi đạt mức tải thử nghiệm, duy trì máy ở mức tải đó trong thời gian phù hợp với mục đích kiểm tra.

Trong thời gian này cần tiếp tục theo dõi:

• Điện áp.
• Tần số.
• Dòng điện.
• Áp suất dầu.
• Nhiệt độ nước làm mát.
• Khói xả.
• Độ rung và tiếng ồn.
• Các cảnh báo.
• Dấu hiệu rò rỉ dầu, nhiên liệu hoặc nước làm mát.

Một máy phát điện có thể hoạt động bình thường trong vài phút đầu nhưng xuất hiện vấn đề sau khi nhiệt độ tăng hoặc khi phải duy trì tải trong thời gian dài.

Vì vậy, thời gian duy trì tải cũng là một phần quan trọng của quá trình kiểm tra.

Bước 6 – Giảm tải và ngắt tải

Sau khi hoàn thành thời gian thử tải, giảm tải theo trình tự phù hợp.

Khi tải đã được loại khỏi máy:

1. Kiểm tra lại điện áp.
2. Kiểm tra tần số.
3. Xác nhận máy trở về trạng thái không tải ổn định.
4. Kiểm tra nhanh các dấu hiệu bất thường.
5. Thực hiện chạy làm mát nếu cần.
6. Dừng máy theo PR-03 – Quy trình dừng máy phát điện Diesel.

Không nên dừng động cơ ngay lập tức sau khi vừa hoàn thành quá trình mang tải nếu điều kiện vận hành yêu cầu máy cần chạy làm mát.

Bước 7 – Ghi nhận kết quả chạy thử

Một bài chạy thử có giá trị không chỉ ở việc máy “chạy được”, mà còn ở dữ liệu thu được sau mỗi lần thử.

Nên ghi nhận:

• Ngày và thời gian chạy thử.
• Thời gian vận hành.
• Mức tải thử.
• Điện áp.
• Tần số.
• Dòng điện từng pha.
• Các thông số chính của động cơ.
• Cảnh báo hoặc hiện tượng bất thường.
• Kết quả đánh giá.

Có thể phân loại kết quả:

Đạt: Các thông số ổn định, không phát hiện bất thường.

Cần kiểm tra thêm: Có dấu hiệu bất thường nhưng chưa đủ cơ sở kết luận.

Không đạt: Xuất hiện sự cố hoặc thông số vượt giới hạn cho phép.

Việc lưu lại dữ liệu giúp so sánh giữa các lần chạy thử. Nếu một thông số có xu hướng thay đổi theo thời gian, đó có thể là dấu hiệu cần kiểm tra trước khi phát sinh sự cố lớn.

5. Khi nào phải dừng chạy thử ngay?

Không nên cố tiếp tục chạy thử khi máy phát điện xuất hiện dấu hiệu bất thường nghiêm trọng.

Dừng thử tải và kiểm tra nguyên nhân khi có:

• Cảnh báo áp suất dầu thấp.
• Nhiệt độ động cơ tăng bất thường.
• Điện áp hoặc tần số mất ổn định nghiêm trọng.
• Dòng điện vượt giới hạn cho phép.
• Khói xả bất thường.
• Tiếng động hoặc độ rung bất thường.
• Rò rỉ nhiên liệu, dầu hoặc nước làm mát.
• Cảnh báo nghiêm trọng từ bộ điều khiển.
• Mùi khét hoặc dấu hiệu bất thường về điện.
• Dấu hiệu cháy hoặc quá nhiệt.

⚠️ Không cố tiếp tục chạy thử để “xem máy có chịu được không” khi đã xuất hiện dấu hiệu bất thường. Hãy giảm tải, dừng máy theo quy trình an toàn và xác định nguyên nhân trước khi thử lại.

6. Những sai lầm thường gặp khi chạy thử có tải

6.1. Đưa toàn bộ tải vào ngay lập tức

Tải tăng đột ngột có thể khiến động cơ và hệ thống điều khiển phải đáp ứng một thay đổi tải lớn trong thời gian ngắn.

Nên làm: Tăng tải theo từng bước khi phương án thử yêu cầu kiểm soát quá trình nhận tải.

6.2. Chỉ quan sát điện áp

Điện áp ổn định không có nghĩa toàn bộ tổ máy đang hoạt động bình thường.

Nên làm: Theo dõi đồng thời điện áp, tần số, dòng điện và các thông số động cơ.

6.3. Chạy thử nhưng không ghi nhận thông số

Nếu không có dữ liệu, rất khó biết tình trạng máy đang ổn định hay có dấu hiệu suy giảm.

Nên làm: Ghi nhận các thông số ở từng mức tải.

6.4. Tiếp tục chạy khi đã xuất hiện cảnh báo

Không nên tiếp tục thử chỉ để xem máy có thể hoạt động đến đâu.

Nên làm: Giảm tải hoặc dừng máy để xác định nguyên nhân.

6.5. Dừng máy ngay sau khi cắt tải

Sau quá trình mang tải, động cơ và các bộ phận liên quan vẫn có thể đang ở nhiệt độ cao.

Nên làm: Thực hiện giai đoạn chạy làm mát phù hợp trước khi dừng máy.

7. Checklist chạy thử máy phát điện có tải

TRƯỚC KHI CHẠY

☐ Kiểm tra dầu, nước làm mát và nhiên liệu
☐ Kiểm tra ắc quy và hệ thống sạc
☐ Kiểm tra rò rỉ và tình trạng phòng máy
☐ Kiểm tra điện áp, tần số và trạng thái CB
☐ Xác nhận phương án tải thử và điều kiện an toàn

TRONG KHI CHẠY

☐ Khởi động và xác nhận máy ổn định
☐ Đưa tải vào theo từng bước phù hợp
☐ Theo dõi điện áp – tần số – dòng điện
☐ Theo dõi áp suất dầu – nhiệt độ – khói – rung
☐ Ghi nhận thông số ở từng mức tải
☐ Duy trì tải theo thời gian thử

SAU KHI CHẠY

☐ Giảm tải và ngắt tải
☐ Kiểm tra máy ở trạng thái không tải
☐ Chạy làm mát theo yêu cầu
☐ Dừng máy đúng quy trình
☐ Ghi nhận và đánh giá kết quả

Tóm lại, chạy thử máy phát điện có tải là bước quan trọng để xác nhận khả năng sẵn sàng và độ ổn định của tổ máy.

Một quy trình chạy thử tốt không đơn giản là đưa tải vào rồi kiểm tra xem máy có tiếp tục hoạt động hay không. Người vận hành cần thực hiện theo đúng trình tự. Quan trọng nhất, mức tải, thời gian thử và tiêu chí đánh giá cần được xác định dựa trên đặc tính của tổ máy, mục đích kiểm tra và hướng dẫn của nhà sản xuất.

Các bài viết liên quan

• PR-01 – Quy trình kiểm tra trước khi vận hành máy phát điện.
• PR-02 – Quy trình khởi động máy phát điện Diesel.
• PR-03 – Quy trình dừng máy phát điện Diesel.
• PR-04 – Quy trình chuyển nguồn tự động bằng ATS.
• PR-05 – Quy trình chuyển nguồn bằng tay giữa điện lưới và máy phát điện.
• PR-06 – Quy trình vận hành máy phát điện bằng tay (Manual Mode)

CÔNG TY TNHH MAI BẢO AN cung cấp dịch vụ buôn bán, cho thuê, bảo trì, bảo dưỡng và sửa chữa, trùng tu chuyên sâu các loại MÁY PHÁT ĐIỆN CÔNG NGHIỆP với đội ngũ kỹ thuật dày dạn kinh nghiệm và chế độ bảo hành, hậu mãi tốt nhất với chi phí hợp lý nhất cho quý khách.

THAM KHẢO THÊM CÁC DỊCH VỤ KHÁC CỦA CHÚNG TÔI

• − Dịch vụ bảo trì, bảo dưỡng máy phát điện công nghiệp
• − Dịch vụ cho thuê máy phát điện
• − Dịch vụ sửa chữa máy phát điện công nghiệp

Hãy liên lạc với công ty chúng tôi để được tư vấn, cung cấp các giải pháp chuyên nghiệp và toàn diện. Chúng tôi rất vui lòng giải đáp mọi thắc mắc của quý khách!

THÔNG TIN LIÊN HỆ

CTY TNHH MAI BẢO AN

Địa chỉ: 188/42 Tam Bình, Phường Tam Bình, TP. HCM, Việt Nam

Điện thoại: 0903.164.099

Email: Mayphatdienmba@gmail.com

Website: https://mayphatdienmba.vn